عنوان سایت
جمعه 28مهر 1396
مشاهده يادداشت/مقاله
دروغ از منظر روانشناسی
تاریخ :1396/07/03
دروغ از منظر روانشناسی
نويسنده: امیرحسین قرایی- روانشناس وکارشناس آسیبهای اجتماعی

قطعا همه ما در زندگی روزمره با نوعی از تبلیغات کالاها وبرندهای شرکتهای تبلیغاتی مواجه شده ایم که پس ازخریدومصرف کالاها دریافته ایم که فریب یک تبلیغ را خورده ایم حتی برای شماپیش آمده است که در هنگام قدم زدن در خیابان توجهتان به نوشته چسبانده شده برروی شیشه های یک بوتیک که خبراز تخفیف بادرصدبالارا میدهدجلب شده است اماپس ازخرید درمیابیم که آن نوشته صحت ندارد.افرادی که متقاضی استخدام درنهادهای دولتی هستندتمام تلاش خودرادرجهت موجه نشان دادن به فرد مصاحبه گرمینمایند آنهاازنظر پوشش گرفته تابیان عقایدوطرزرفتاروسکناتشان که حاکی ازنوعی تئاتراست بیانگرجلوه دیگری ازفرآینددروغ رامتجلی میسازندوهمه گونه  تلاش برای هم سو وهم گرا نشان دادن باآرمان های آن سازمان را به سرانجام میرسانند حال اینکه خود میدانندکه خودپنداره حقیقیشان متفاوت است.درجلسات خاستگاری کتمان حقیقت باعث رسوایی ومشکلات آینده زوج هامیشود.درمحیط های اداری کارمندنمیتواندبه صراحت اعلام کند که علت تاخیرش در محل کاردیربیدارشدن از خواب بوده  ونه ترافیک وتصادف ومواردعجایب الخلقه؛وکارتاآنجا پیش میرودکه خلق وخوی مابیشتر تمایل داردتا دروغ رابرحقیقت محض ترجیح دهیم چراکه ازشنیدن حقیقت بیمناکیم.

فرهنگ دروغگویی تاجایی پیش میرودکه کم کم ارزشهارنگ میبازندوافراددروغگو مورد پسندجامعه قرارمیگیرندوافرادصادق تردمیشوند.درجامع امروزی دروغگویی به یک مهارت کلامی تبدیل شده است که باهمراهی اعضا وجوارح تکمیل میشود؛افراددروغگوزرنگ معرفی میشوندومردم آنهاراباهوش میپندارندوافرادصادق رااحمق وبی سیاست تصور میکنند.

دربرخی افراددروغ گفتن به صورت یک اپیدمی تبدیل شده است وحتما  شنیده اید که میگویند:فلانی یه روده راست درشکم ندارد!که حکایت از افرادی که تا دروغ هست راست نمیگویند دارد.

روانشناسان معتقدند:که افراد دروغگو اپتدابه خودپنداره حقیقیشان آسیب وارد میکنندو پس از برملاشدن دروغ نمیتوانندازآثارمخربی که برکالبد شخصیتشان میگذاردفرارکنندمحققان علوم رفتاری دربررسی علمی پدیده دروغگویی ازبصیرت مضاعف نام میبرند؛چراکه آن شخص دریک لحظه دو موضوع رادر ذهن خود مرورمیکندکه یکی مربوط به آرزوهاست ودیگری در موردآنچه واقعیت داردکه اغلب مورد اولی بر دومی سایه افکنده است .

دربررسی های دیگربه صراحت نشان داده شده که عوامل اختلالات شخصیتی مانند:رویاپردازی؛اغراق سازی؛خودبزرگ بینی؛دفاع در برابرخوددر موقعیتهای اجتماعی؛سپرسازی از دروغ و…ازنشانه های بارز افراد دروغگوست ودرنتایج کلی همه محققان علوم انسانی به این نتیجه رسیده اند که فرد دروغگوازاحساس حقارت وکمبود ؛عدم امنیت واعتماد به نفس رنج میبردکه برای جبران آنهامتوسل به مکانیسم دفاعی دروغ گفتن به عنوان آخرین سنگر نجات ویا حتی سکوی پرتاب به سوی رشدمیشود.

درنهایت باید اشاره کردکه باتوجه به تعالیم مذهبی و مطالعات علوم انسانی دروغ به عنوان یک نابهنجاری گفتاری وهم  بصورت یک فعل قبیح که منشاء رذیلتهای دیگر است. وعامل مهمی درخروج انسان ازحیطه شاخص سلامت روان است وباید ازبکاربردن آن پرهیز کرد.